|
WWW.TOCZEN.PL "systemic lupus erythematosus"
|
|
Zobacz poprzedni temat :: Zobacz następny temat |
Autor |
Wiadomość |
nenya SuperMOD
![SuperMOD SuperMOD](http://toczen.pl/guru.gif)
![](http://a4.rimg.info/3e60b14940284c6adb78cd68b2239ef8.gif)
Dołączył: 04 Lip 2004 Posty: 6875 Skąd: Warszawa
|
Wysłany: Nie Lut 19, 2006 1:05 pm Temat postu: Słońce, promienie UV. |
|
|
Wiosna tuż, tuż a więc pokaże się słońce i problemy toczniowców mogą odżyć z pełną mocą.
Wiem, nie wszystkich.
Ale tak dla przypomnienia i podsumowania tematu, który wraca jak bumerang, zebrałam rozrzucone wieści do kupy i proszę bardzo:
***************************************************
I. Promieniowanie ultrafioletowe UV
Światło słoneczne zostało podzielone ze względu na jego różne oddziaływanie na człowieka na kilka zakresów, a promieniowanie ultrafioletowe to tylko jeden z tych zakresów, który ma najistotniejszy wpływ na naszą skórę i proces opalania. Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje promieniowania UV:
1. UVB - 280-320 nm - Stanowi ono 5 % całego promieniowania ultrafioletowego docierającego do powierzchni Ziemi. To ono jest odpowiedzialne za pojawianie się rumienia i oparzeń słonecznych, a także powoduje pigmentację czyli efekt opalonej skóry.
• Najsilniejsze w godzinach od 10 rano do 3 po południu, w okresie letnim jego natężenie jest najwyższe.
• Filtrowane przez chmury i szyby okienne lub samochodowe, tak więc w pochmurne dni oraz podczas pobytu w pomieszczeniach lub samochodzie dociera do nas mniejsza dawka promieni UVB.
• Nie wnikają głęboko w skórę, głównie tylko do poziomu naskórka.
• Jest odpowiedzialne za rumień posłoneczny i poparzenia skóry, gdyż mimo krótszej długości promienie te posiadają wyższą energię w porównaniu z promieniami UVA. Tak więc niekorzystne efekty działania promieni UVB są widoczne w krótkim czasie.
• Powoduje obniżenie odporności immunologicznej organizmu, przez co także przyczynia się do zmian nowotworowych, nie tylko skóry, ale także innych organów.
• Może być jednym z powodów zaćmy-choroby oczu.
2. UVA - 320-400 nm - Dodatkowo zakres UVA został podzielony na dwie podgrupy:
- UVA - I czyli fale długie 340-400 nm
- UVA-II czyli fale krótkie 320-340 nm
Promieniowanie UVA stanowi 95 % całego promieniowania ultrafioletowego docierającego do powierzchni Ziemi. Nie powoduje powstawania rumienia i poparzeń, natomiast powoduje pigmentację skóry czyli opaleniznę oraz jak się okazało w ostatnim czasie to ono jest głównie odpowiedzialne za tzw. fotostarzenie się oraz zmiany nowotworowe skóry.
• Jego natężenie jest takie samo przez cały dzień, od wschodu do zachodu słońca., niezależnie od pogody oraz pory roku czyli zimą jest równie intensywne jak latem.
• Nie zatrzymują go ani chmury, szyby okienne czy samochodowe czyli nawet siedząc w samochodzie lub w nasłonecznionym pokoju, bądź w pochmurny dzień latem czy zimą jesteśmy poddani działaniu takiej samej dawki promieni UVA
• Penetruje skórę bardzo głęboko, aż do poziomu skóry właściwej.
• Nie wywołuje rumienia. Efekty jego niekorzystnego działania są zauważalne po latach, gdyż jego dawki kumulują się dając o sobie znać w przyszłości np. w postaci zniszczonej, pokrytej licznymi zmarszczkami skóry lub zmianami nowotworowymi.
• W dużej mierze przyczynia się do zmian nowotworowych skóry, reakcji fotouczulających i fotostarzenia się skóry.
II. Reakcje fotouczulające (fitotoksyczne, fotoalergiczne)
Istnieją takie substancje chemiczne zawarte np. w kosmetykach oraz leki lub zioła, które same w sobie nie posiadają żadnych właściwości, które by mogły niekorzystnie oddziaływać na skórę, jednak pod wpływem promieniowania UV powodują niekorzystne rekacje skórne - stany zapalne skóry, jej zwiększona wrażliwośc, zaczerwienie, może też pojawić się wysypka alergiczna lub przebarwienia skóry.
1. Niektóre substancje fotouczulające
• Zioła: Ziele dziurawca, echinacea (jeżówka purpurowa ), miłorząb japoński (gingo bilboa), Psoraleny - substancje występujące w niektórych roślinach
• Niektóre słodziki: Cyklamat
• Barwniki chemiczne: Chinony, Eozyna, Błękit metylenowy, Róż bengalski
• Leki: Leki z grupy barbituranów i sulfonamidów, Niesteroidowe środki przeciwzapalne (przeciwbólowe, przeciwreumatyczne), Środki moczopędne, Antybiotyki (tetracykliny), Niektóre środki przeciwdepresyjne, uspokajające, Niektóre leki przeciwcukrzycowe, Leki hormonalne np. tabletki antykoncepcyjne, Fenotiazyny (leki działające uspokajająco, przeciwpsychotycznie, przeciwhistaminowo), Niektóre środki przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, pochodne kwasu benzoesowego, Pochodne retinoidów zawarte w maściach i lekach doustnych np. Roaccutane, Differin
• Kosmetyki: Dezodoranty i środki przeciwbakteryjne w mydłach, Niektóre substancje zapachowe (piżmo, olejek lawendowy, cedrowy, waniliowy, sandałowy i bergamotowy), Retinoidy (kwas retinowy i jego pochodne, retinol, wyjątkiem jest retinaldehyd, który nie uwrażliwia skóry na światło słoneczne), kwasy hydroksylowe (AHA, BHA)
• Środki promienioochronne: Benzofenony, Pochodne kwasu cynamonowego, Oxybenzon, Kwas paraaminobenzoesowy (PABA), Estry PABA
• Fluorescencyjne rozjaśniacze do celulozy, nylonu i włókien wełnianych.
2. Fotowrażliwość osób chorych na tocznia.
1) Chorzy na tocznia należą do grupy zwiększonego ryzyka jeśli chodzi o powikłania posłoneczne, nie tylko ze względu na częste zażywanie leków fotouczulających, czy zwiększających ryzyko nowotworów skóry np. imuran, ale głównie z uwagi na skutki promieniowania UV oddziałującego na układ immunologiczny i w efekcie prowadzącego do zaostrzenia choroby.
2) W przybliżeniu u 90% pacjentów z toczniem układowym (SLE), 40-60% pacjentów z toczniem dyskoidalnym (DLE) i 70% pacjentów z toczniem skórnym (SCLE), światło słoneczne wywołuje zmiany skórne (łatwiejsze i dłużej trwające oparzenia słoneczne, wysypki, plamy), ale również i systemowe symptomy zaostrzenia choroby. Nawet po krótkiej 30 minutowej ekspozycji na słońce, mogą pojawić się bóle głowy, nudności, bóle mięśni i stawów, gorączka, a w efekcie rzut choroby.
3) Promieniowanie ultrafioletowe wywołuje u chorych produkcję antygenów na powierzchni skóry. Antygeny te reagują z przeciwciałami a reakcja taka powoduje atak białych krwinek i pojawienie się wysypki na skórze. Najczęściej u pacjentów z toczniem pojawiają się przeciwciała do Ro i La (AntyRo = anty SSA, AntyLa =anty SSB)), wędrując następnie w krwioobiegu po całym ciele i tworząc kompleksy immunologiczne przyczyniają się do powstawania stanów zapalnych i wywołując objawy systemowe, nie ograniczające się już tylko do skóry. Dodatkowym czynnikiem może być wadliwie działający system apoptozy (programowej śmierci komórek), u zdrowych ludzi po opalaniu i poparzeniu słonecznym skóry następuje uszkodzenie jej komórek a martwe komórki są szybko i sprawnie usuwane, natomiast u pacjentów z toczniem proces ten nie przebiega prawidłowo. Zawartość komórek m.in. antygeny Ro zostają uwolnione i są w stanie wywołać odpowiedź immunologiczną. W odpowiedzi system immunologiczny wytwarza autoprzeciwciała, które atakują skórę, co prowadzi w końcu do powstania stanów zapalnych.
4) Za inne możliwe przyczyny nadwrażliwości na słońce można uznać stwierdzone w skórze pacjentów z toczniem powstające po nasłonecznieniu zbyt duże ilości tlenku azotu który wywołuje zaczerwienienie i stany zapalne. Wg innych badań światło ultrafioletowe może zmienić DNA powierzchniowej warstwy skóry powodując odpowiedź immunologiczną. Możliwe również że opalenizna odbierana jest przez organizm jako uraz lub zranienie i stąd reakcja nadczynnego układuimmunologicznego.
5) Nie wiadomo dlaczego u niektórych pacjentów efektem nasłonecznienia są wysypki ograniczone jedynie do odsłoniętych części ciała, ani dlaczego niektórzy toczniowcy nie wykazują żadnej fotowrażliwości. Często reakcje na nasłonecznienie nie występują natychmiast, a oddalone są od epizodu ekspozycji słonecznej nawet o kilka tygodni.
III. Zabezpieczenie przed promieniowaniem UV
1. Stopień wrażliwości na promieniowanie UV może się zmieniać w trakcie choroby, więc najbezpieczniejsze dla wszystkich ludzi z toczniem jest ciągła ochrona przed słońcem i sztucznymi źródłami UV.
2. Niezbędna jest ochrona skóry, ponieważ zarówno UV - A i UV - B mogą zaostrzyć zmiany skórne w toczniu konieczne jest stosowanie kremów ochronnych z odpowiednimi filtrami (czynnik ochrony słońca SPF 15 - 30 jest wystarczający). Wielu pacjentów stosuje kremy ochronne codziennie przez cały rok.
A) SPF (Sun protection factor) 15 oznacza, że możesz być na słońcu 15 razy dłużej niż wynosi przeciętny czas przebywania na słońcu bez filtra, po upływie którego byś się poparzył. Filtry przeciwsłoneczne powinno się nakładać na około pół godziny przed wyjściem na dwór. Dorośli powinni jednorazowo nałożyć na siebie około 30g preparatu. Ponawiać je co dwie godziny, a jeśli się pocimy, trenujemy czy pływamy, to nawet częściej. Jeśli terujesz na słońcu, lepiej będzie stosować filtry wodoodporne, które dłużej trzymają się na skórze. Są one zazwyczaj oparte na nafcie, dlatego są bardziej tłuste i gęstsze. Jeśli masz trądzik lub tłustą skórę, lepiej poszukaj produktów oil-free ( bez tłuszczu ).
Wrażliwa skóra lepiej zniesie filtry zawierające substancje naturalne, takie jak dwutlenek tytanu czy tlenek cynku, jedyne znane substancje mineralne odbijające promienie słoneczne. Nie używaj preparatów z filtrem, które maja więcej niż trzy lata.
B) Istotne oprócz wysokości czynnika ochronnego jest jego skład, ostatnie badania wskazują że najskuteczniejsze są kremy z filtrem zawierające substancje mexoryl XL (aż 96 % osób z toczniem i nadwrażliwością na UV poddanych badaniu chronionych było przed szkodliwymi skutkami opalania całkowicie, a u 49 % mimo filtrów możliwa była opalenizna) źródło
3. W szczególnych przypadkach wskazane jest zaopatrzenie się w ubrania ze specjalnych tkanin blokujących promienie słoneczne i chroniące osoby szczególnie wrażliwe. Dermatolodzy polecają ubrania linii SOLUMBRA, gdyż maja one SPF 30 lub więcej i zatrzymują ponad 97% promieniowania. Możesz spróbować tez RIT SUN GUARD- proszek dodawany do prania, który zatrzymuje 96% promieniowania UVA i UVB. Korzystne jest również noszenie kapelusza z szerokim rondem, na przykład od Sunveil Sunwear albo Tilley T-3. Można znaleźć firmy, które produkują i sprzedają taki asortyment wysyłkowo.
4. Ochrona ust - stosuj specjalne pomadki i balsamy ochronne ( SPF 15-30 ), które często wzbogacone są wyciągiem z aloesu i witaminą E.
5. Ochrona oczu - wykazano, że istnieje zależność między schorzeniem oczu zwanym kataraktą lub zaćmą a nadmierną ilością promieniowania UVB. Zaćma objawia się zmętnieniem soczewki oka, co w rezultacie doprowadza do upośledzenia wzroku. Dlatego tak ważna jest ochrona oczu za pomocą okularów przeciwsłonecznych, których szkła gwarantują skuteczną ochronę przed UVB/UVA. Większość współcześnie sprzedawanych okularów przeciwsłonecznych wchłania promieniowanie UVA i UVB ale osoby o jasnej pigmentacji, które są szczególnie wrażliwe na światło słoneczne powinny się zaopatrzyć w specjalne okulary z filtrem polaryzacyjnym .Takie szkła blokują refleksy słoneczne i przepuszczają tylko promienie padające pionowo, co znaczy, ze bardziej skutecznie zmniejszają odblask. Szkła powinny być szare i ciemne . Na przykład : okulary wojskowe pochłaniają 85% promieni słonecznych czyli ich przepuszczalność wynosi 15%, co znaczy, że są ciemniejsze i nie przepuszczają większości światła.
6. Sztuczne źródła światła i promieni UV rzadziej są przyczyną niepożądanych reakcji, jednak są one możliwe także po naświetleniu lampami rtęciowymi (tzw kwarcówkami, które stosuje się w solariach), świetlówkami fluorescencyjnymi, które głównie emitują UVA z małymi ilościami UVB,groźne może być również światło emitowane z fotokopiarek, które emitują głównie UVA, oraz monitorów. Fluorescencyjne oświetlenie może być wyposażone w tarcze akrylowe, które eliminują emisję UVB, fotokopiarki nie powinny być używane z otwartą pokrywą.
7. Promieniowanie UV - B jest blokowane prawie zupełnie przez pojedynczą szybę szkła okiennego, ale UV - A przechodzi łatwo nawet przez zabarwione szkło okienne. Pacjentom, którzy są wrażliwi do światło UV czasami pomaga zainstalowanie w oknach specjalnie zabarwionego plastikowego filtra, który blokuje światło UV. W dodatku oprócz wywoływania uszkodzeń skórnych promienie UV pochodzące od słońca albo z sztucznych źródeł mogą powiększyć ryzyko raka skóry, który rozwinąć się może w skórnych uszkodzeniach towarzyszących toczniowi.
IV. Inne posoby na opaleniznę
Temat b. rozległy zatem odsyłam do wątku z poradami
Solarium, samoopalacz A tutaj tylko tak symbolicznie
1. Czy łóżka opalające są bezpieczniejsze od słońca?
Nie dla toczniowców. Łóżka opalające emitują głównie ultrafiolet A w przeciwieństwie do bardzie szkodliwego ultrafioletu B, jednak dawka promieniowania UVA w wielu lampach wykorzystywanych w solariach jest 2-krotnie wyższa niż zawartość promieni UVA w świetle słonecznym. To oznacza w praktyce, że w ciągu 15-30 minutowej sesji pod lampą opalającą w solarium (długość sesji opalającej zależy od mocy lampy, w przypadku lamp o większej mocy sesja taka trwa 5 lub 10 minut) skóra otrzymuje dawkę promieniowania UVA równą tej jaką otrzymalibyśmy po całodniowym pobycie na słońcu.
2. Samoopalacze?
Ważne jest, by przed nałożeniem samoopalacza zrobić peeling i nawilżyć skórę. Taka opalenizna wygląda i trzyma się lepiej, gdy skóra jest sucha i gładka.
Samoopalacz należy nakładać w następującej kolejności : nogi, stopy, plecy, brzuch, klatka piersiowa, ramiona i twarz. Potem należy dokładnie umyć ręce. Nie nakładaj samoopalacza na włosy oraz brwi- tam kolor będzie mocniejszy. Żel wchłania się w ciągu 5-10 min. , a inny preparaty około 10 min. Pamiętaj: większość samoopalaczy nie chroni skóry przed słońcem.
na podstawie:
źródło
źródło
źródło
I jeszcze porady forumowe o Uczuleniu na słońce
Ostatnio zmieniony przez nenya dnia Wto Lut 21, 2006 4:34 pm, w całości zmieniany 1 raz |
|
Powrót do góry |
|
![](templates/subTrail/images/spacer.gif) |
Monia Senior
![Senior Senior](http://toczen.pl/rank3.gif)
![](images/avatars/917448124447e92c4f0466.png)
Dołączył: 03 Mar 2006 Posty: 67 Skąd: Warszawa
|
Wysłany: Czw Kwi 27, 2006 10:35 am Temat postu: |
|
|
Czy możecie polecicić jakies dobre kremy przeciwsłoneczne z filtrami? ![Slonko](images/smiles/upal.gif) _________________ Monika |
|
Powrót do góry |
|
![](templates/subTrail/images/spacer.gif) |
didulka Master butterfly
![Master butterfly Master butterfly](http://toczen.pl/rank6.gif)
![](http://img152.imageshack.us/img152/1876/8ab009b5dcis5.jpg)
Dołączył: 20 Maj 2005 Posty: 2900 Skąd: Świętochłowice
|
Wysłany: Czw Kwi 27, 2006 11:14 am Temat postu: |
|
|
ja mam dr ireny eris filtr 69 nie drogi i jestem z niego bardzo zadowolona |
|
Powrót do góry |
|
![](templates/subTrail/images/spacer.gif) |
sEsZeLa Master butterfly
![Master butterfly Master butterfly](http://toczen.pl/rank6.gif)
![](images/avatars/122086477744d51b9b34b36.gif)
Dołączył: 08 Paź 2005 Posty: 292 Skąd: Kraków
|
Wysłany: Sob Kwi 29, 2006 1:43 pm Temat postu: |
|
|
a ja mam na zmiane Vichy Capital Soleil 60 i SVR 60B. Z obu jestem zadowolona choć bardziej z Vichy bo ten drugi dziwnie pachnie.
A jeśli chodzi o ochrone ust to w okresie wiosenno - letnim pomadka ochronna La roche Posay Anthelios Protection UVA IPD30 PPD10 a w zimowym hypoalergiczny balsam do ust Iwostin SPF30
I mi nie straszne ![Wink](images/smiles/icon_wink.gif) _________________ tym dam radę chorobie, że nic z niej sobie nie robię [J.I.S] |
|
Powrót do góry |
|
![](templates/subTrail/images/spacer.gif) |
Robert Moderator
![Moderator Moderator](http://toczen.pl/moderator.gif)
![](images/avatars/11020868424c55c4afbef2e.jpg)
Dołączył: 02 Lut 2006 Posty: 6881 Skąd: Toruń / Warszawa
|
Wysłany: Sro Maj 10, 2006 6:42 pm Temat postu: |
|
|
Trafiłem ten artykuł w aktualnościach Związek czerniaka z opalaniem. Wiadomo o co chodzi. Jako ciekawostka - poczytać można. I nie przesadzać z opalaniem! ![Wink](images/smiles/icon_wink.gif) |
|
Powrót do góry |
|
![](templates/subTrail/images/spacer.gif) |
kasiakuc Master butterfly
![Master butterfly Master butterfly](http://toczen.pl/rank6.gif)
![](images/avatars/1209576128517f47b00dd2c.jpg)
Dołączył: 20 Sty 2006 Posty: 4903 Skąd: kraków
|
Wysłany: Pon Maj 29, 2006 1:08 pm Temat postu: |
|
|
kiedy przebywałam na początku maja na słońcu opaliły mi sie dłonie a teraz widzę że nie tylko po sterydach mam skórę cienką jak papieer ale do tego dość mocno pomarszczoną.. to zapewne efekt promieni słonecznych nie pomaga nawet smarowanie dłonie mam starsze niż jestem.... ![Slonko](images/smiles/upal.gif) _________________ cieszmy sie każdą chwilka bo życie tak krótkie jest |
|
Powrót do góry |
|
![](templates/subTrail/images/spacer.gif) |
Monika B Moderator
![Moderator Moderator](http://toczen.pl/moderator.gif)
![](images/avatars/158238158153d528b841ebb.gif)
Dołączył: 14 Lis 2004 Posty: 17307
|
Wysłany: Pon Maj 29, 2006 5:11 pm Temat postu: |
|
|
To chyba Kasiu wina sterydów bo ja tez mam takie dłonie a o nie naprawdę dbam...nic nie pomaga .efekty są przez chwilę i znowu to samo..... do rąk uzywam dobrych kosmetyków , lecz bez efektu ....
ja zauwazyłam to juz ładnych pare lat wstecz...
skora jest cienutka nie tylko na dłoniach....lata sterydów robią swoje
a wiek takze ...
czasmi wydaje mi sie ze moja mama ma łdniesze dłonie a jest juz panią grubo po 60 |
|
Powrót do góry |
|
![](templates/subTrail/images/spacer.gif) |
Robert Moderator
![Moderator Moderator](http://toczen.pl/moderator.gif)
![](images/avatars/11020868424c55c4afbef2e.jpg)
Dołączył: 02 Lut 2006 Posty: 6881 Skąd: Toruń / Warszawa
|
Wysłany: Sob Cze 24, 2006 4:14 pm Temat postu: |
|
|
Dobra, macie dawkę informacji, bo widzę że podatność na promienie słoneczne występuje często. Skusiłem się sprowokowany znowu sytuacją, ale potraktujmy to również jako dodatek do pierwszego postu.
Autorzy: Dr n. med. Magdalena Ciupińska, Kierownik przychodni w Szpitalu Dermatologicznym w Warszawie; Lek. med. Agnieszka Kryczka, Asystent w Oddziale Dermatologicznym Stołecznego Szpitala Dermatologicznego im. św. Łazarza w Warszawie
Fotodermatozy, 24.06.2006
Schorzenia skóry przebiegające z nadwrażliwością na światło słoneczne
Fotodermatozy to grupa schorzeń, w których występuje nadwrażliwość na światło słoneczne, najczęściej ultrafiolet. Niewielka dawka promieniowania UV nie wywołuje zauważalnych objawów u osób zdrowych, natomiast może sprowokować zmiany skórne u osób wrażliwych. Reakcje takie mogą być uwarunkowane genetycznie lub spowodowane np. lekami.
FOTODERMATOZY IDIOPATYCZNE to grupa chorób, w których nadwrażliwość na światło jest jedynym znanym czynnikiem patogennym.
Wielopostaciowe osutki świetlne są najczęstszą z nich. PLE występują w dwóch odmianach: świerzbiączka letnia i opryszczki ospówkowate (opryszczki letnie).
Świerzbiączka letnia rozpoczyna się w dzieciństwie lub we wczesnej młodości. Częściej dotyczy kobiet. Wielopostaciowe wykwity: rumienie, grudki i pęcherzyki zlokalizowane są zwłaszcza w okolicach odsłoniętych. Niekiedy zmiany skórne mają charakter głębokich nacieków. Chorzy skarżą się na różnie nasilony świąd. Czynnikami wywołującymi są głównie długie promienie widma słonecznego UVA. Wykwity pojawiają się na wiosnę, w ciągu kilku, kilkudziesięciu godzin po ekspozycji na słońce. W miarę jak postępuje pigmentacja skóry, nasilenie choroby jest mniejsze. Jednak ekspozycja na UV w następnym roku znów prowokuje wystąpienie zmian.
Opryszczki ospówkowate występują znacznie rzadziej, rozpoczynają się w dzieciństwie. Zmiany zlokalizowane są w okolicach odsłoniętych w postaci wykwitów pęcherzykowych, pęcherzowych, często z wtórną infekcją, która ustępuje z pozostawieniem blizenek, podobnie jak w ospie wietrznej. Charakter zmian i ich ustępowanie z pozostawieniem bardzo drobnych blizn dało nazwę tej chorobie. Niekiedy zmianom skórnym towarzyszą objawy oczne w postaci zapalenia spojówek i/lub rogówki oraz objawy ogólne, np. gorączka. W leczeniu PLE stosuje się miejscowe środki chroniące przed promieniowaniem słonecznym o najszerszym spektrum działania, ponadto hartowanie skóry za pomocą UVB, fotochemoterapię (psoraleny + UVA = PUVA), ß-karoten, leki antymalaryczne. Konieczne jest osłanianie skóry ubraniem.
Świetlne zapalenie czerwieni wargowej charakteryzuje się stanem zapalnym czerwieni warg, zwykle towarzyszy zmianom skórnym, rzadko jest jedynym objawem nadwrażliwości na światło. W obrazie chorobowym dominuje stan zapalny, złuszczanie i powierzchowne nadżerki, częściowo pokryte mocno przylegającymi strupami. Zmiany najczęściej dotyczą wargi dolnej. Miejscowo zaleca się pomadki ze środkami chroniącymi przed światłem słonecznym.
Chronic actinic dermatitis (ChAD) występuje w trzech odmianach: wyprysk słoneczny, przetrwałe odczyny świetlne i actinic reticuloid. Wyprysk słoneczny ma cechy ostrego lub podostrego wyprysku. Zmiany zlokalizowane są w miejscach odkrytych. W przypadku przewlekłego utrzymywania się zmian mówimy o przetrwałych odczynach świetlnych. Zajęte są głównie okolice eksponowane na światło (UVA, UVB, widzialne). Rzadziej schorzenie dotyczy okolic osłoniętych, może obejmować prawie całą skórę (erytrodermia). Actinic reticuloid jest bardzo ciężką fotodermatozą, występującą w ponad 90% przypadków u mężczyzn po 60. roku życia. Zapalne zmiany skórne dotyczą miejsc odsłoniętych (twarz, kark, ręce). Okresowo obejmują całą skórę (erytrodermia), co może nasuwać podejrzenie zespołu Sezary'ego. W obrębie zajętych okolic - w miarę trwania procesu chorobowego - rozwija się nasilona lichenizacja skóry, a niekiedy zmiany naciekowe przypominające chłoniaki. Choroba ma przewlekły przebieg. W ChAD obserwuje się dużą nadwrażliwość na UVB, UVA, niekiedy na promienie widzialne. U części osób zmiany mogą być poprzedzone objawami fotoalergii. Niekiedy współistnieje uczulenie kontaktowe na chrom, kobalt, nikiel, p-fenylenodwuaminę, balsam peruwiański, a także naturalne i sztuczne substancje zapachowe. W celu potwierdzenia rozpoznania pomocne są próby świetlne, fotoalergiczne i fototoksyczne, a przy podejrzeniu actinic reticuloid - także badanie histopatologiczne. Chorzy z ChAD muszą unikać słońca, osłaniać skórę ubraniem. Zewnętrznie stosuje się środki przeciwsłoneczne o jak najszerszym spectrum, które same często nie wystarczają. Ogólnie - ß-karoten od wczesnej wiosny do jesieni, naświetlania małymi dawkami PUVA (tzw. hartowanie skóry), w przypadkach bardzo ciężkich Imuran i cyklosporynę A
Pokrzywka świetlna jest bardzo rzadką odmianą pokrzywki fizykalnej, powstającą pod wpływem promieni słonecznych o różnej długości fali (od 290 nm do światła widzialnego). Charakterystyczne dla tej choroby jest pojawianie się bąbli pokrzywkowych w kilka minut po naświetlaniu; zmiany zajmują również skórę osłoniętą, utrzymują się kilka godzin. W leczeniu skuteczne są leki przeciwhistaminowe, ale w dawkach bardzo wysokich, nawet 10-krotnie przekraczających dawki stosowane zazwyczaj. Stosowana jest metoda odczulania - przyzwyczajanie skóry do wzrastającej dawki UVA.
Xeroderma pigmentosum jest schorzeniem uwarukowanym genetycznie (dziedziczenie autosomalne recesywne), cechującym się wybitną nadwrażliwością na światło słoneczne. W zdrowej skórze następuje wycięcie i naprawa uszkodzonego przez UV łańcucha DNA przez enzym zwany endonukleazą. Pacjenci z xeroderma pigmentosum mają uszkodzony ten enzym, a więc upośledzony jest mechanizm reperacji DNA. Już we wczesnym dzieciństwie pojawiają się w miejscach eksponowanych na słońce bardzo liczne piegi, znamiona barwnikowe, odbarwienia, teleangiektazje, w późniejszym okresie - zmiany przednowotworowe typu rogowacenia słonecznego, a następnie różnego rodzaju raki skóry: raki kolczystokomórkowe, czerniaki, chłoniaki. Nie ma skutecznego leczenia - od wczesnego dzieciństwa konieczna jest ochrona przed promieniami słonecznymi. Zmiany nowotworowe usuwa się chirurgicznie.
ODCZYNY FOTOTOKSYCZNE i FOTOALERGICZNE to postacie nadwrażliwości na światło, spowodowane skojarzonym działaniem światła (głównie UVA) i zewnątrzpochodnych substancji światłouczulających zawartych w kosmetykach, lekach i niektórych roślinach.
Odczyny fototoksyczne powstają na drodze uwalniania energii przez substancje chemiczne będące w kontakcie ze skórą, co powoduje uszkodzenie struktur komórkowych. Nie biorą tu udziału żadne znane procesy immunologiczne, a zmiany skórne mogą powstać po pierwszorazowym kontakcie ze środkiem fototoksycznym u wszystkich osób poddanych ich działaniu, pod warunkiem zadziałania substancji fototoksycznej i promieni UV w odpowiednio dużej dawce. Reakcje fototoksyczne mogą być wywołane przez wszystkie substancje o działaniu światłouczulającym. Stąd powstaje trudność w różnicowaniu tych odczynów z odczynami fotoalergicznymi. Wykwity występują najczęściej bezpośrednio lub w niedługim czasie od ekspozycji na światło. Klinicznie przypominają oparzenia słoneczne - widoczny jest rumień, obrzęk, pęcherze. Wykwity ograniczone są ściśle do okolic poddanych działaniu światła i substancji fototoksycznej. Ustępują całkowicie po usunięciu czynnika wywołującego. W niektórych przypadkach utrzymują się długotrwałe przebarwienia, np. po amiodaronie, psoralenach lub innych lekach. Mogą też powstać zmiany przypominające liszaj płaski (np. tetracyklina, hydrochlorotiazyd, chlorpromazyna, furosemid) czy porfirię późną skórną (kwas nalidyksowy, furosemid, tetracykliny). Również leki stosowane zewnętrznie mogą być fototoksyczne, np. furokumaryny, psoraleny, dziegcie i barwniki. Także kosmetyki (np. woda kolońska) zawierające psoraleny mogą powodować zmiany skórne po ekspozycji na UV.
Odczyny fotoalergiczne powstają pod wpływem substancji uczulającej i promieniowania UV. Wywołują zmiany chorobowe tylko u części osób poddanych ich działaniu. Występowanie tych odczynów nie jest tak bezpośrednio związane z dawką leku i UV jak w odczynach fototoksycznych. Pod wpływem substancji o działaniu fotoalergicznym (alergia późna) powstają zmiany określane jako fotoalergiczny wyprysk kontaktowy, odpowiadający zwykłemu wypryskowi kontaktowemu. Po upływie 24-48 godzin od ekspozycji na promienie UV pojawiają się wykwity grudkowe z towarzyszącym świądem. Występują głównie na częściach odsłoniętych, czasami również w miejscach odległych, nie poddanych ekspozycji na działanie światła. Do substancji o działaniu fotoalergicznym zaliczamy:
- sulfonamidy,
- pochodne fenotiazyny (chlorpromazyna, prometazyna),
- składniki filtrów słonecznych: PABA, benzofenony,
- salicylanilidy,
- tiazydy,
- substancje zapachowe: piżmo ambratowe, 6-metylokumarynę.
Odróżnienie odczynów fotoalergicznych od fototoksycznych jest bardzo ważne, bowiem w następstwie odczynów o charakterze immunologicznym może dojść do utrwalenia nadwrażliwości na światło, pomimo zaprzestania kontaktu z substancją światłouczulającą - tzw. persistent light reaction. Rozwija się wówczas bardzo oporna na leczenie nadwrażliwość na szeroki zakres promieniowania (UVA, UVB, widzialne). U chorych tych oprócz zmian wypryskowych występuje lichenizacja, a okresowo może dochodzić do powstania erytrodermii. Obecnie zalicza się ich do zespołu chronic actinic dermatitis.
Należy pamiętać, że prawie każdy lek może zwiększać wrażliwość na światło słoneczne i wywoływać zmiany skórne. Jedynym skutecznym leczeniem zarówno w reakcjach fotoalergicznych, jak i fototoksycznych jest próba wykrycia czynnika sprawczego (substancji fotoalergicznej lub fototoksycznej), a następnie unikanie kontaktu z nim. Objawowo stosuje się okłady z 2-proc. kwasu bornego, altacetu, preparaty miejscowe z dodatkiem kortykosteroidów, a ogólnie - środki przeciwhistaminowe, preparaty wapnia i witaminę C.
PORFIRIE to grupa chorób, w których nadwrażliwość na światło spowodowana jest działaniem substancji światłouczulającej pochodzenia endogennego. Porfiryny pod wpływem promieni UVA, głównie o długości fal ok. 400 nm, wchodzą w stan pobudzenia, a pochłoniętą energię oddają cząsteczkom tlenu, wracając do stanu wyjściowego. Powstają w ten sposób reaktywne rodniki tlenowe, które mogą uszkadzać różne struktury komórkowe.
Najczęściej spotykaną odmianą porfirii jest porfiria skórna późna, uwarunkowana genetycznie (niedobór dekarboksylazy uroporfirynogenu) lub nabyta, spowodowana uszkodzeniem wątroby pod wpływem leków hepatotoksycznych (barbiturany, leki psychotropowe, sulfonamidy) oraz/i alkoholu. Występuje głównie u mężczyzn w średnim i starszym wieku, ostatnio coraz częściej u kobiet (łączy się to z przyjmowaniem preparatów antykoncepcyjnych zawierających estrogeny). U chorych tych obserwuje się w miejscach odsłoniętych zwiększoną urażalność skóry i zmiany pęcherzowe, ustępujące często z pozostawieniem blizn. W leczeniu stosuje się środki przeciwmalaryczne, których skuteczność zależy od usunięcia czynników hepatotoksycznych (leki, alkohol). W ciężkich przypadkach wykonuje się upusty krwi. Wskazana jest ochrona przed urazami mechanicznymi i unikanie ekspozycji na promienie słoneczne - stosowanie środków światłoochronnych o wysokim wskaźniku protekcji.
Protoporfiria erytropoetyczna występuje znacznie rzadziej, spowodowana jest zaburzeniem aktywności ferrochelatazy. Zmiany skórne pojawiają się zazwyczaj w dzieciństwie w postaci wykwitów rumieniowych, rumieniowo-obrzękowych lub pęcherzykowych, ustępujących z pozostawieniem drobnych, wgłębionych blizenek. Zaleca się stosowanie środków chroniących przed światłem, skuteczny jest ß-karoten.
Wrodzona porfiria erytropoetyczna spowodowana jest niedoborem kosyntetazy uroporfirynogenu. Pierwszym objawem po urodzeniu jest oddawanie różowego moczu. Zmiany występują już we wczesnym dzieciństwie w skórze odsłoniętej - powstają pęcherze, często krwotoczne, pozostawiające nierówne, zagłębione, szpecące blizny. Charakterystyczne jest brunatne zabarwienie zębów. Leczenie tej postaci jest nieskuteczne.
BIELACTWO WRODZONE I NABYTE to schorzenia, których przyczyną jest niedobór melaniny w skórze. Melanina jest barwnikiem skóry tworzącym filtr chroniący przed promieniowaniem UV. Jak się wydaje, obecność odgrywa zasadniczą rolę w ochronie przed promieniowaniem UV i powstawaniem nadwrażliwości na światło.
W bielactwie wrodzonym skóra jest bardzo jasna, o zabarwieniu bladoróżowym, włosy pozbawione barwnika są białe lub biało-żółte. Brak jest również barwnika w naczyniówce i tęczówce (czerwona źrenica, różowa tęczówka). Leczenie bielactwa wrodzonego jest nieskuteczne, od wczesnego dzieciństwa konieczna jest ochrona przed promieniami UV.
W bielactwie nabytym występują natomiast odbarwione plamy różnej wielkości i kształtu, z przebarwieniem ognisk na obwodzie. W leczeniu vitiligo stosuje się fotochemoterapię, która wykazuje różną skuteczność. W związku z nasilaniem się przebarwień na obwodzie zmian pod wpływem słońca, wskazane jest pokrywanie otoczenia odbarwień środkami chroniącymi przed promieniowaniem słonecznym.
GENODERMATOZY Z NADWRAŻLIWOŚCIĄ NA ŚWIATŁO są chorobami występującymi bardzo rzadko. Dziedziczenie ich jest autosomalne recesywne. Zwykle zmiany skórne współistnieją ze zmianami narządowymi.
W zespole Blooma obok zmian skórnych o charakterze rumieni naciekowych z hiperkeratozą występują zaburzenia wewnątrzwydzielnicze (niski wzrost, hypogenitalizm, cukrzyca) oraz niedobory immunologiczne (IgA, IgM).
W zespole Rothmunda-Thompsona wykwitom poikilodermicznym (teleangiektazje, przebarwienia, odbarwienia, zaniki) towarzyszy zaćma obuoczna i zaburzenia wewnątrzwydzielnicze (niedorozwój narządów płciowych, eunuchoidyzm).
Zespół Cockayne'a charakteryzuje przedwczesne starzenie nie tylko skóry, ale i innych organów, mikrocefalia, niedorozwój umysłowy, a w obrębie skóry eksponowanej na światło - złuszczający rumień.
Istotą zespołu Hartnupa jest obniżona zdolność wchłaniania tryptofanu z przewodu pokarmowego oraz obniżona synteza kwasu nikotynowego. Choroba rozpoczyna się w dzieciństwie. W miejscach odsłoniętych pojawiają się rumienie, niekiedy z objawami wysiękowymi i strupami, po których odpadnięciu pozostają często blizny. Język jest wygładzony, a śluzówki rozpulchnione. Zmianom skórnym towarzyszy zwykle biegunka i zaburzenia neurologiczne (ataksja móżdżkowa, oczopląs). W leczeniu zespołu Hartnupa stosuje się wysokie dawki amidu kwasu nikotynowego, które wyrównują zaburzenia skórne i neurologiczne. Leczenie pozostałych zespołów jest nieskuteczne. We wszystkich zaleca się zewnętrznie środki chroniące przed światłem słonecznym.
Grupa schorzeń zaostrzających się pod wpływem światła słonecznego jest różna pod względem etiologicznym. Chorobą, w której nadwrażliwość na światło (głównie UVB) jest jedną z podstawowych cech, jest liszaj rumieniowaty (toczeń rumieniowaty). Stopień nadwrażliwości na UV zależy od postaci choroby: najsilniej jest on wyrażony w podostrej skórnej postaci tocznia rumieniowatego SCLE i w rozsianej skórnej DDLE, aczkolwiek we wszystkich odmianach może być czynnikiem agrawującym. Zmiany pojawiają się lub nasilają niekiedy dopiero kilka tygodni od ekspozycji na światło słoneczne.
W łuszczycy, atopowym zapaleniu skóry i łojotokowym zapaleniu skóry, promieniowanie słoneczne wywiera zwykle korzystny wpływ, poprawiając stan skóry, a często powoduje ustąpienie zmian skórnych. W niektórych jednak przypadkach może wystąpić nadwrażliwość na promienie UV, głównie UVB, w dermatitis atopica - UVA.
Inne choroby dermatologiczne, w których obserwuje się nadwrażliwość na światło słoneczne, to choroba Dariera, pęcherzyca rumieniowata, pemfigoid, liszaj płaski, zapalenie skórno-mięśniowe, opryszczka pospolita, trądzik różowaty, część przypadków trądzika zwykłego.
Zasadą w postępowaniu w chorobach przebiegających z nadwrażliwością na UV jest ustalenie, czy istnieje w danym przypadku nadwrażliwość na same promienie UV, czy też odgrywają rolę dodatkowe środki światłouczulające (egzo- lub endogenne). Stąd konieczne jest zawsze wykluczenie odczynów fototoksycznych i fotoalergicznych oraz porfirii i jeśli jest to możliwe - usunięcie czynników zewnątrzpochodnych. Leczenie poszczególnych schorzeń omówiono krótko powyżej. Natomiast jako podstawowe postępowanie we wszystkich fotodermatozach uważa się stosowanie zewnętrznych środków chroniących przed światłem.
Podział chorób skóry przebiegających z nadwrażliwością na światło słoneczne
Fotodermatozy idiopatyczne
*wielopostaciowe osutki świetlne (polymorphic light eruption)
- świerzbiączka letnia (prurigo aestivalis)
- opryszczki ospówkowate (hydroa vacciniforme)
* świetlne zapalenie czerwieni wargowej (cheilitis actinica)
* chronic actinic dermatitis (ChAD):
- przetrwałe odczyny świetlne (persistent light reaction)
- wyprysk świetlny (eczema solare)
- actinic reticuloid
* pokrzywka świetlna (urticaria solaris)
* skóra pergaminowata i barwnikowa (xeroderma pigmentosum)
Fotodermatozy egzogenne
* odczyny fototoksyczne
* odczyny fotoalergiczne
Fotodermatozy endogenne
* protoporfiria erytropoetyczna (protoporphyria erythropoietica)
* wrodzona porfiria erytropoetyczna (porphyria erythropoietica congenita)
* porfiria skórna późna (porphyria cutanea tarda)
Genetycznie uwarunkowane zaburzenia mechanizmów obronnych przed promieniami UV
* bielactwo wrodzone (albinismus)
* bielactwo nabyte (vitiligo)
Genodermatozy z nadwrażliwością na światło
* zespół Hartnupa
* zespół Blooma
* zespół Cockayne'a
* zespół Rothmunda-Thompsona
Schorzenia mogące ulegać zaostrzeniu pod wpływem światła
* toczeń rumieniowaty (lupus erythematosus)
* atopowe zapalenie skóry (dermatitis atopica)
* łuszczyca (psoriasis)
* łojotokowe zapalenie skóry (dermatitis seborrhoica)
* trądzik różowaty (rosacea)
* trądzik zwykły (acne vulgaris)
* pęcherzyca liściasta (pemphigus foliaceus) - zwłaszcza p. rumieniowata (pemphigus erythematosus)
* pemfigoid (pemphigoid)
* choroba Dariera (dyskeratosis follicularis, morbus Darier)
* liszaj płaski (lichen planus)
* zapalenie skórno-mięśniowe (dermatomyositis)
-----------------------------------
PRÓBY RUMIENIOWE (PRÓBY ŚWIETLNE)
W skład prób rumieniowych wchodzą:
-Klasyczne próby rumieniowe (świetlne) - bez użycia w badaniu substancji fototoksycznych lub fotoalergenów,
-Próby fototoksyczne (fototesty) - z użyciem substancji fototoksycznych,
-Próby fotoalergiczne (foto-patschtesty) - z użyciem fotoalergenów.
TEORETYCZNE I TECHNICZNE PODSTAWY BADANIA
Próby rumieniowe polegają na ocenie powstających zmian rumieniowych na skórze (zwykle pleców) pod wpływem kontrolowanych dawek promieniowania słonecznego lub poszczególnych pasm widma tego promieniowania. Do badania używa się najbardziej czynne biologicznie pasma widma promieniowania słonecznego, tj. promieniowanie ultrafioletowe: ultrafiolet B (UVB) - promienie o długości fali 290-320 nm, które posiadają własności rumieniotwórcze, ultrafiolet A (UVA) - promienie o długości 320-400 nm, które z kolei posiadają właściwości wywoływania bezpośredniego i nietrwałego przebarwienia. Może być też użyte promieniowanie widzialne.
W próbach fototoksycznych ocenia się zmiany skórne o typie rumieniowym pod wpływem promieniowania UVA po zadziałaniu dodatkowo na skórę substancji fototoksycznych (środków naturalnych - wyciągów z roślin i środków syntetycznych zwanych psoralenami). W próbach fotoalergicznych ocenia się zmiany na skórze o typie wyprysku pod wpływem promieniowania ultrafioletowego lub światła widzialnego po zadziałaniu na skórę dodatkowo alergenów.
CZEMU SŁUŻY BADANIE?
Próby rumieniowe służą do badania osobistej wrażliwości (skóry) na poszczególne długości promieniowania słonecznego: UVA, UVB, promieniowanie widzialne. Próby fototoksyczne służą do oceny nadmiernej wrażliwości skóry na UVA w obecności chemicznych środków fototoksycznych, natomiast próby fotoalergiczne służą do stwierdzenia powstawania skórnych odczynów alergicznych na niektóre substancje jedynie pod wpływem promieniowania ultrafioletowego lub widzialnego.
WSKAZANIA DO WYKONANIA BADANIA
Próby rumieniowe
-Fotodermatozy: wielopostaciowe osutki świetlne, opryszczki ospówkowate, zapalenie wiosenne małżowin usznych, pokrzywka świetlna, przewlekłe słoneczne zapalenie skóry, wyprysk słoneczny, actinic reticuloid.
-Fotodermatozy uwarunkowane genetycznie: porfirie, zespół Rothmunda-Thompsona, zespół Blooma, zespół Cocayne'a.
-Dermatozy, w których światło słoneczne jest czynnikiem zaostrzającym lub wyzwalającym: toczeń rumieniowaty, choroba Darnera, niektóre postaci łuszcycy, liszaja płaskiego, rumień wielopostaciowy wysiękowy, pęcherzyca rumieniowata.
Pozostałe choroby przebiegające z nadwrażliwością na światło diagnozuje się za pomocą innych badań dodatkowych. Wiadomo, że choroby te przebiegają z nadwrażliwością na światło i nie wymagają prób rumieniowych, chyba że przed rozpoczęciem leczenia promieniowaniem ultrafioletowym
metodą PUVA.
Próby fototoksyczne
-Oparzenia słoneczne po zastosowaniu leków.
-Oparzenia słoneczne po kontakcie z roślinami (w miejscu kontaktu z nimi).
Próby fotoalergiczne
-Występowanie zmian o charakterze alergicznym po nasłonecznieniu w miejscach odsłoniętych, wywołane lekami doustnymi (sulfonamidy, leki przeciwalergiczne, chlorotiazyd, pochodne fenotiazyny, leki uspokajające i przeciwlękowe) lub środkami stosowanymi zewnętrznie (salicylamidy dodawane do mydeł, hexachlorofen, kwas paraaminobenzoesowy).
Badanie jest wykonywane na zlecenie lekarza
BADANIA POPRZEDZAJĄCE
Nie ma bezwzględnej konieczności wykonywania wcześniej innych badań przed próbami rumieniowymi i fototoksycznymi. Próby fotoalergiczne powinny być poprzedzone próbami płatkowymi (patrz: "Alergenowe testy skórne" w rozdziale "Badania w alergologii").
SPOSÓB PRZYGOTOWANIA DO BADANIA
Nie ma specjalnych zaleceń.
OPIS BADANIA
Próby rumieniowe wykonuje się przy użyciu specjalnej lampy imitującej promieniowanie słoneczne lub z podziałem na emitowane promieniowanie UVB, UVA i promienie widzialne.
Próby rumieniowe
W obrębie pleców naświetla się 8 pól skóry wielkości około 1,5 cm2 lampą emitującą
promienie UVB w dawkach wzrastających od 0,02 do 0,16 J/cm2 patrz: Próby rumieniowe
Próby odczytuje się po 20 minutach, po 1, 2, 3, 6, 12 i 24 godzinach oraz po 2, 3, 4 i 5 dobach. W badaniu chodzi o określenie progu rumieniowego - minimalnej dawki rumieniowej (MED), tj. najniższej dawki, która powoduje wystąpienie rumienia na skórze. U osób z nadwrażliwością rumień pojawia się przy niższej dawce napromienienia niż u osób zdrowych. Norma dla MED w naszej populacji wynosi 0,05-0,07 J/cm2.
W badaniu bierze się pod uwagę okres trwania nadmiernej reakcji rumieniowej oraz wystąpienie i czas trwania odczynu izomorficznego tzn. imitującego zmianę chorobową. Odczyn na promieniowanie UVA bada się stosując na 5 pól skóry dawkę 2 - 10 J/cm2. Odczytu dokonuje się po upływie od kilku do 24 godzin.
W przypadku prawidłowej minimalnej dawki rumieniowej można sprawdzić, czy istnieje zjawisko fotonasilenia. Polega ono na wzmacnianiu reakcji na promieniowanie ultrafioletowe UVA i UVB, jeśli naświetlanie UVB stosuje się przed lub po naświetlaniu UVA.
Próby fototoksyczne
Próby te wykonuje się smarując skórę na powierzchni około 1,5 cm2 czynnikami podejrzanymi o działanie fototoksyczne i naświetlając te miejsca promieniami UVA w dawce 2 J/cm2
Próby fotoalergiczne
Próby te polegają na założeniu testów naskórkowych, w dwóch rzędach na 24 godziny, czyli specjalnych płatków z naniesionymi alergenami (patrz dodatkowo: "Alergiczne testy skórne"). Następnego dnia, każde miejsce po zdjęciu prób naświetla się na nieco szerszej powierzchni niż skóra przykryta uprzednio płatkiem (około 1,5 cm2); jeden rząd naświetlany jest dawką MED promieni UVB, a drugi rząd promieniami UVA w dawce 2 J/cm2
W czasie prowadzonej obserwacji do zakończenia badania należy bezwzględnie unikać promieniowania słonecznego, mycia pleców; twarz można smarować kremami ochronnymi z filtrami UV.
Wyniki badań przekazywane są w formie opisu.
Badanie trwa 5 - 7 dni.
W tym czasie należy zgłaszać sięna wizyty kontrolne w wyznaczonych porach
INFORMACJE, KTÓRE NALEŻY ZGŁOSIĆ WYKONUJĄCEMU BADANIE
Przed badaniem
-Aktualnie przyjmowane leki.
W czasie badania
-Wszelkie nagłe dolegliwości (np. świąd, pieczenie, bolesność, złe samopoczucie).
JAK NALEŻY ZACHOWYWAĆ SIĘ PO BADANIU?
Nie ma specjalnych zaleceń.
MOŻLIWE POWIKŁANIA PO BADANIU
Brak praktycznie powikłań. Wyjątkowo może wystąpić przejściowe zaostrzenie choroby lub wystąpienie zmian chorobowych w miejscach naświetlanych na plecach. Badanie może być powtarzane wielokrotnie i wykonywane u pacjentów w każdym wieku. Prób fototoksycznych i fotoalergicznych nie wykonuje się u kobiet ciężarnych.
----------------------------
ŹRÓDŁA
Fotodermatozy, 24.06.2006
Próby rumieniowe, 24.06.2006
Choroby skórne w skrócie
Komu szkodzi słońce
Polecam powyższe źródła z racji zamieszczonych tam ilustracji do tekstów.
Na forum:
- Promienie UV słońce, neonówki
- Uczulenie na słonce
- Solarium, samoopalacz |
|
Powrót do góry |
|
![](templates/subTrail/images/spacer.gif) |
megi Stary wyjadacz
![Stary wyjadacz Stary wyjadacz](http://toczen.pl/rank5.gif)
Dołączył: 13 Maj 2005 Posty: 160 Skąd: powiat Kraków
|
Wysłany: Nie Lip 23, 2006 10:28 am Temat postu: |
|
|
nie wiem czy w dobrym poscie to napisałam.
ostatnio byłam u dermatologa i dowiedziałam się, że kremy z UV: 100, 80, 60, 50 będą miały oznaczenie 50+ |
|
Powrót do góry |
|
![](templates/subTrail/images/spacer.gif) |
Robert Moderator
![Moderator Moderator](http://toczen.pl/moderator.gif)
![](images/avatars/11020868424c55c4afbef2e.jpg)
Dołączył: 02 Lut 2006 Posty: 6881 Skąd: Toruń / Warszawa
|
Wysłany: Sob Lip 29, 2006 5:12 pm Temat postu: |
|
|
Kolejna wiadomość, którą chyba warto przeczytać. Z promieniami słonecznymi żartów nie ma. Pamiętajmy - niedobór i nadmiar szkodzą. Racjonalne dawkowanie zwykle groźne nie jest. Jak ze wszystkim.
WHO [Światowa Organizacja Zdrowia]: Słońce przyczyną śmierci 60 tys. osób rocznie
Blisko 60 tys. osób umiera rocznie na schorzenia związane z nadmiernym wystawianiem się na słońce, głównie na raka skóry - podała stacja CNN, powołując się na najnowszy raport Światowej Organizacji Zdrowia (WHO).
48 tys. ludzi umiera na złośliwe czerniaki, a pozostałe 12 tys. na inne rodzaje raka. Około 90 proc. tych chorób jest spowodowana promieniowaniem ultrafioletowym pochodzącym ze słońca.
Promieniowanie słoneczne jest również przyczyną oparzeń, opryszczek oraz przyspieszonego starzenia skóry. Jednak słońce może szkodzić również oczom, powodując m.in. zaćmę i skrzydlika - podaje raport WHO, który po raz pierwszy zestawia wszystkie skutki nadmiernego opalania się.
"Potrzebujemy trochę słońca, ale nadmierna ekspozycja na nie, może być niebezpieczna, a nawet śmiertelna. Na szczęście większości schorzeń spowodowanych promieniowaniem UV można uniknąć stosując bardzo proste metody" - pocieszają eksperci WHO.
Promieniowanie UV jest niezbędne ludzkiemu organizmowi do produkcji witaminy D, która zapobiega krzywicy, osteoporozie i osteomalacji (rozmiękaniu kości).
Raport WHO zaleca pozostawanie w cieniu, używanie kremów z filtrem przeciwsłonecznym oraz unikania solariów. "Kremów do opalania nie powinno się używać wtedy, gdy chcemy dłużej przebywać na słońcu, ale wtedy gdy nie możemy słońca uniknąć" - radzą autorzy.
Śnieg, piasek i piana morska odbijają promieniowanie ultrafioletowe, które coraz obficiej przenika przez uszkodzoną warstwę ozonową. Ilość promieniowania zależy m.in. od szerokości geograficznej, pory dnia oraz zachmurzenia.
Oceniając zagrożenie spowodowane promieniami UV trzeba również brać pod uwagę kolor skóry - jasna karnacja jest bardziej narażona na różne schorzenia.
Źródło PAP
Źródło WP |
|
Powrót do góry |
|
![](templates/subTrail/images/spacer.gif) |
arletha33 Junior
![Junior Junior](http://toczen.pl/rank1.gif)
Dołączył: 27 Lip 2006 Posty: 11 Skąd: sosnowiec
|
Wysłany: Sro Sie 02, 2006 9:06 am Temat postu: |
|
|
mam pytanie do Roberta
czesto zastanawiam sie jak okreslic typ skory u nas toczniowcow bo osobnej grupy nie ma -czy zaliczyc ja do typu I?bo chyba on jest najbardziej podobny do wrazliwosci skory toczniowcow _________________ ANETA |
|
Powrót do góry |
|
![](templates/subTrail/images/spacer.gif) |
Robert Moderator
![Moderator Moderator](http://toczen.pl/moderator.gif)
![](images/avatars/11020868424c55c4afbef2e.jpg)
Dołączył: 02 Lut 2006 Posty: 6881 Skąd: Toruń / Warszawa
|
Wysłany: Sro Sie 02, 2006 9:44 am Temat postu: |
|
|
Nie mam teraz zbyt wiele czasu, więc odpowiem tak:
Pierwszy i drugi typ skóry charakteryzuje się szczególnie dużą wrażliwością na promieniowanie UVA i UVB, często reaguje stanem zapalnym. Wymaga ona stosowania do opalania kosmetyków o wysokim stopniu fotoprotekcji. To raz.
Jeśli chodzi o nadwrażliwość na promieniowanie i fotodermatozy - proponuję przejrzeć to Źródło
Cytat: |
Nadwrażliwość na światło słoneczne
Należy również pamiętać, że istnieje stosunkowo duża grupa osób wykazujących wrodzoną lub nabytą nadwrażliwość na światło słoneczne. W wyniku tej nadwrażliwości mogą rozwijać się choroby skóry zwane fotodermatozami. Chociaż nie ma ścisłej klasyfikacji tych chorób, najczęściej dzieli się je na trzy grupy: idiopatyczne, wynikające z wrodzonej lub nabytej utraty właściwości ochronnych skóry przed promieniowaniem UV oraz związane z endogennymi (wewnątrzustrojowymi) lub egzogennymi (zewnętrznymi) czynnikami uczulającymi na światło. (...)
Ostatnio wzrosła szczególnie liczba odczynów posłonecznych związanych z egzogennymi czynnikami uczulającymi na światło. Wiąże się to nie tylko z działaniem niektórych substancji zawartych w kosmetykach, rozpowszechnieniem roślin zawierających substancje światłouczulające, ale przede wszystkim z wprowadzeniem wielu nowych leków o różnym, często nieprzewidywalnym, niepożądanym działaniu. Reakcje związane z egzogennymi czynnikami światłouczulającymi powodowane są przez połączenie efektu działania zewnątrzpochodnych substancji mających zdolność absorbowania energii świetlnej oraz światła. Każdy z tych czynników, działając osobno, nie wywołałby nieprawidłowej reakcji. Zależnie od mechanizmu powstawania, odczyny te dzielą się na fototoksyczne i fotoalergiczne. Wśród leków wywołujących te reakcje znajdują się niektóre antybiotyki, sulfonamidy, leki obniżające ciśnienie, antyarytmiczne, moczopędne, przecwpadaczkowe, jak również doustne środki antykoncepcyjne. Jako wynik tych reakcji dochodzi do różnie nasilonego stanu zapalnego skóry, niekiedy z długotrwale utrzymującymi się przebarwieniami.
Oprócz fotodermatoz, w których światło słoneczne jest głównym czynnikiem etiologicznym, istnieją choroby skóry zaostrzające się pod wpływem słońca. Do tej grupy należy przede wszystkim toczeń rumieniowaty. Nadwrażliwość na światło jest tu jednym z kryteriów rozpoznania. Z innych schorzeń dermatologicznych, w których obserwuje się nadwrażliwość na promienie ultrafioletowe, wymienić należy choroby pęcherzowe, trądzik różowaty, liszaj płaski, zapalenie skórno-mięśniowe, opryszczkę. W dermatozach takich jak łuszczyca czy atopowe zapalenie skóry istnieją duże różnice w reakcji na światło. U niektórych chorych występuje wybitna nadwrażliwość na słońce, u innych promieniowanie słoneczne wywiera korzystny wpływ. |
Zatem interesująca Ciebie typologia w zasadzie nie będzie mieć w pełni zastosowania (jak u ludzi nie dotkniętych w/w schorzeniami i fotodermatozą) w przypadku nadwrażliwości na promieniowanie wynikłe z choroby - w tym przypadku tocznia. Zatem mimo wszystko należy uważać - i to podwójnie . Aczkolwiek, jak wspomniałem - pierwsze dwie grupy są najbardziej podatne na niekorzystny wpływ promieni słonecznych.
Osobiście nie lubię długotrwałego przebywania na słońcu, bo sam mam z tego powodu problemy mimo, iż na toczeń nie choruję.
Poczytaj też tutaj z ciekawości: Słońce a nasza uroda - fakty i mity |
|
Powrót do góry |
|
![](templates/subTrail/images/spacer.gif) |
Robert Moderator
![Moderator Moderator](http://toczen.pl/moderator.gif)
![](images/avatars/11020868424c55c4afbef2e.jpg)
Dołączył: 02 Lut 2006 Posty: 6881 Skąd: Toruń / Warszawa
|
Wysłany: Czw Paź 26, 2006 5:15 pm Temat postu: |
|
|
Dziwaczna wiadomość. Mogliby więcej szczegółów podać, a tak - to tylko ciekawostka. Przynajmniej na razie.
Cytat: |
Światło słoneczne skuteczne w zwalczaniu astmy
Umiarkowane dawki światła ultrafioletowego, takiego jak słońce, mogą osłabiać objawy astmy - twierdzą australijscy naukowcy z Perth's Telethon Institute for Child Health Research.
Grupa badaczy obserwowała, jak promieniowanie UV wpływa na rozwój objawów astmy (takich jak zapalenia dróg oddechowych i płuc) u myszy. Okazało się, że wystawienie zwierząt na działanie światła UV na 15-30 minut przed podaniem alergenu znacznie redukuje rozwój objawów astmy. Jest to możliwe, gdyż pod wpływem światła w organizmie myszy produkowane są komórki immunologiczne zwalczające stan zapalny, a więc zapobiegające rozwojowi niektórych objawów choroby.
Kierujący badaniami profesor Prue Hart uważa, że to przełomowe odkrycie, które w przyszłości znajdzie szerokie zastosowanie.
Wiemy już, że światło słoneczne wycisza specyficzną reakcję układu immunologicznego. Możemy więc zacząć opracowywać nowe metody zapobiegania i leczenia tej przewlekłej choroby - powiedział Hart.
Zastrzegł, że należy jednocześnie wziąć pod uwagę, że zbyt silna ekspozycja na światło słoneczne sprzyja rozwojowi raka skóry. Dlatego ważne jest takie dokonanie dokładnego podziału między dobroczynnymi i niekorzystnymi elementami promieniowania UV, które umożliwi bezpieczną i skuteczną walkę z chorobą - stwierdził naukowiec. |
Źródło, 26.10.2006 |
|
Powrót do góry |
|
![](templates/subTrail/images/spacer.gif) |
Olga Stary wyjadacz
![Stary wyjadacz Stary wyjadacz](http://toczen.pl/rank5.gif)
Dołączył: 30 Sty 2006 Posty: 155
|
Wysłany: Czw Paź 26, 2006 6:37 pm Temat postu: |
|
|
Nie mogę znaleźć informacji o świetlówkach UVA STOP stosowanych w domu. Czy ktoś już wymieniał oświetlenie w domu na takie właśnie i ew czy jest ogólnie dostępne? |
|
Powrót do góry |
|
![](templates/subTrail/images/spacer.gif) |
Robert Moderator
![Moderator Moderator](http://toczen.pl/moderator.gif)
![](images/avatars/11020868424c55c4afbef2e.jpg)
Dołączył: 02 Lut 2006 Posty: 6881 Skąd: Toruń / Warszawa
|
Wysłany: Czw Paź 26, 2006 6:41 pm Temat postu: |
|
|
Nie wymieniałem, ale info znajduje się na stronie jednego z najbardziej znanych producentów żarówek i in. w Polsce... Nie wiem, czy wypada podawać, czyli de facto robić reklamę. W każdym razie wydaje się być dostępne powszechnie. ![Wink](images/smiles/icon_wink.gif) |
|
Powrót do góry |
|
![](templates/subTrail/images/spacer.gif) |
|
|
Nie możesz pisać nowych tematów Nie możesz odpowiadać w tematach Nie możesz zmieniać swoich postów Nie możesz usuwać swoich postów Nie możesz głosować w ankietach
|
Powered by PhPBB © 2001, 2002 phpBB Group
|