Forum WWW.TOCZEN.PL Strona Główna WWW.TOCZEN.PL
"systemic lupus erythematosus"
 
 Lupus ChatLupus chat  FAQFAQ   SzukajSzukaj   UżytkownicyUżytkownicy   GrupyGrupy   RejestracjaRejestracja 
 ProfilProfil   Zaloguj się, by sprawdzić wiadomościZaloguj się, by sprawdzić wiadomości   ZalogujZaloguj 

Rehabilitacja w twardzinie układowej (Systemic Sclerosis)

 
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum WWW.TOCZEN.PL Strona Główna -> Doniesienia Medyczne
Zobacz poprzedni temat :: Zobacz następny temat  
Autor Wiadomość
sawona
Stary wyjadacz
Stary wyjadacz


Dołączył: 12 Lis 2006
Posty: 110
Skąd: Kraków

PostWysłany: Pią Sty 12, 2007 7:39 pm    Temat postu: Rehabilitacja w twardzinie układowej (Systemic Sclerosis) Odpowiedz z cytatem

Wspomniałam już na Forum o artykule dotyczącym rehabilitacji w sklerodermii uogólnionej, który został opublikowany na stronie AILS (Włoskie Stowarzyszenie Walki ze Sklerodemią).
Nie jest to tłumaczenie profesjonalne, ale mam nadzieję, że może być przydatne. Niektóre problemy są wspólne dla innych schorzeń tkanki łącznej np: objaw Raynauda, osłabienie mięśni, bóle stawów, a więc artykuł ten może zainteresować nie tylko osoby dotknięte sklerodermią.

Rehabilitacja w twardzinie układowej


Autorzy: Angela Del Rosso 1, Roberto Casale 2, Alberto Pignone 1, Marco Matucci-Cerinic 1
1 Universita` Degli Studi Di Firenze (Florencja), Azienda Ospedaliera Universitaria Careggi, Dipartimento di Medicina e Chirurgia, S.O.D. Medicina Interna I & Reumatologia
2 Fondazione S. Maugeri-IRCCS, Servizio di Neurofisiologia Clinica, Centro di Riabilitazione di Montescano, Montescano (PV)


Wprowadzenie

Twardzina układowa (Systemic Sclerosis) inaczej Sklerodermia (SSc) charakteryzuje się mikroangiopatią, zwłóknieniem skóry i narządów wewnętrznych (płuc, serca, nerek, przewodu pokarmowego) oraz obecnością autoprzeciwciał.
Postać rozsiana (dSSc) charakteryzuje się postępującym zajęciem skóry (kończyny i tułów) oraz poważnym rokowaniem wynikającym z szybkiego i ostrego zajęcia skóry i narządów wewnętrznych.
W postaci ograniczonej (lSSc), skóra jest zajęta po kończyny (twarz i szyja, ręce i przedramiona, rzadziej stopy i podudzia). Narządy wewnętrzne w tej postaci są mniej dotknięte, a sama choroba postępuje wolniej.
Choroba ewoluuje od fazy obrzękowej do fazy stwardnieniowo-zanikowej, w różnoraki sposób w zależności od podtypu choroby.
W SSc zmiany skórne i aparatu mięśniowo-szkieletowego (stawów i tkanek okołostawowych) oraz bolesne owrzodzenia opuszków palców stopniowo ograniczają zdolność ruchu, przede wszystkim rąk. To prowadzi do poważnych ograniczeń w życiu codziennym, aktywności zawodowej i społecznej oraz wpływa na stan psychiczny, w efekcie powodując poważny oddźwięk nie tylko na stanie zdrowia, ale też na jakości życia.
Zajęcie narządów wewnętrznych w SSc wymaga przede wszystkim postępowania farmakologicznego. Natomiast podstawowym postępowaniem leczniczym przy zmianach skóry, aparatu mięśniowo-szkieletowego i obwodowego układu nerwowego, a po części bólem może być: kinezyterapia, rehabilitacja i ergonomia, których podstawowym celem jest zredukowanie i uniknięcie postępu zwłóknienia i przykurczów.

Skóra

We wczesnej fazie SSc, skóra jest obrzęknięta, podczas gdy w fazie stwardnienia wydaje się o wzmożonej konsystencji, mało elastyczna i nie dająca ująć się w fałd. Na koniec natomiast w fazie zanikowej jest cienka. Stwardnienie skóry dotyczy w szczególny sposób rąk (od których się rozpoczyna) i które w późnej fazie ulegają nieodwracalnym deformacjom w miejscu zgięć (ręce szponiaste).
Twarz przedstawia charakterystyczne zmiany (twarz sklerodermiczna). Jest ona pozbawiona mimiki, z wąskimi wargami, otwór ustny ulega ściągnięciu (microstomia) oraz nie zamyka się, pozostawiając odkryte zęby siekacze. Poza tym nos zwężony i wygładzone zmarszczki.
Celem postępowania rehabilitacyjnego jest zapobieganie lub opóźnienie tej ewolucji, zaczynając działać we wczesnych fazach choroby.
Ćwiczenia usprawniające
Ćwiczenia usprawniające mogą zapobiec obkurczaniu skóry i poprawiać jej ukrwienie. Pożytecznymi ćwiczeniami dla twarzy są te, które poprzez aktywację mięśni okrężnych i okołoustnych, prowadzą do rozciągania skóry i błony śluzowej jamy ustnej oraz ćwiczenia poprawiające otwieranie ust (np.: szerokie ziewanie).
Generalnie, w fazie obrzękowej powinny być unikane ćwiczenia, które zbyt mocno naciągają skórę, czego efektem może być ból i większa sztywność. Kiedy obecne jest stwardnienie skóry, ruchy aktywne i bierne powinny być wykonywane ze stopniowym obciążeniem.
Masaż
Masaż może towarzyszyć ćwiczeniom usprawniającym w stymulowaniu funkcjonowania naczyń, które w SSc są bardzo zmienione. Może on mobilizować płyny obecne w skórze, ograniczając obrzęk, powodować wzrost temperatury skóry i mieć również działanie przeciwbólowe, podwyższając próg bólu. Najbardziej pożytecznymi typami masażu dla pacjentów z SSc okazują się, szczególnie w fazie obrzękowej: masaż tkanki łącznej (Massaggio Connettivale) oraz tzw. mobilizacja tkanek miękkich (Mobilizzazione dei Tessuti Molli), które rozciągają powięź i mięsień.
Ciepło
Zastosowanie ciepła na powierzchnię skórną powoduje wzrost temperatury ciała o około 3 stopnie Celsjusza do głebokości 1 cm, rozgrzewając skórę i powodując poprawę jej elastyczności. Trzeba zwrócić uwagę na przegrzanie, które w skórze słabo unaczynionej, jak u pacjentów z SSc, może bardzo łatwo wystąpić i spowodować uszkodzenie tkanek. Zastosowanie kąpieli parafinowych na ręce i stopy oraz ultradźwięków wydaje się mieć dobre rezultaty. Podobnie jak i terapie termalne, które wydają się być użyteczne, prawdopodobnie ze względu na efekt zanurzania w wodzie i zastosowania borowiny, powodując wzrost temperatury ciała.
Pozafarmakologiczne leczenie objawu Raynauda opiera się przede wszystkim na zapobieganiu (unikanie stresu termicznego, ochrona rąk przed zimnem - również używając rękawiczek - i dążenie do wzrostu temperatury skóry). Również techniki takie jak hipnoza i trening autogenny wydają się poprawiać krążenie na poziomie rąk i stóp.
Akupunktura i przezskórna elektryczna stymulacja nerwów (TENS)
Akupunktura manualna i elektryczna oraz TENS poprawiają ukrwienie skóry. TENS ze względu na efekt odbitej wazodylatacji (rozszerzenia naczyń), powoduje również wzrost temperatury skóry.

Układ mięśniowo-szkieletowy

U pacjentów z SSc może rozwinąć się symetryczna artropatia, która głównie dotyczy rąk i nadgarstków oraz kolan i kostek. Zajęcie stawów skroniowo-żuchwowych prowadzi do trudności w otwieraniu ust oraz w następstwie tego do trudności w odżywianiu.
Zajęcie stawów jest przede wszystkim spowodowane poprzez stwardnienie i obkurczenie skóry wokół tkanek stawowych i okołostawowych (ścięgien i więzadeł), które ograniczają używanie samych stawów.
Zniekształcenia rąk charakterystyczne dla SSc dołączają utratę zdolności zginania stawów śródręczno-paliczkowych, rozciągania międzypaliczkowych bliższych oraz odwodzenia, przeciwstawiania i zginania kciuka.
Mięśnie w SSc mogą być dotknięte na trzy różne sposoby. Formą najczęściej spotykaną jest rozsiana atrofia mięśniowa, której towarzyszy osłabienie siły mięśniowej. Kolejną formą, która może być obecna jest niepostępujące zapalenie mięśni (miosit) o lekkim przebiegu ze wzrostem enzymów mięśniowych. Natomiast, gdy reakcja zapalna jest ostra, może pojawić się prawdziwe i swoiste (typowe) postępujące zapalenie mięśni, które może doprowadzić do ich postępującej atrofii (zaniku) i zwłóknienia.
Odpoczynek
Odpoczynek jest zalecany tylko przez krótkie okresy oraz u pacjentów z ostrym zapaleniem stawów i/lub mięśni.
Ćwiczenia czynne i bierne
Stwardnienie skóry prowadzi do postępującego ograniczenia ruchomości, nawet przy nieobecności procesów zapalnych. Jest to spowodowane tym, że struktury stawowe i okołostawowe uwięzione przez skórę, wpierw obrzękniętą a później zwłókniałą, zniekształcają się, a mięśnie ulegają skróceniu.
Przed rozpoczęciem u pacjentów z SSc programu ćwiczeń aktywnych i/lub biernych, konieczna jest ocena stopnia ograniczoności stawowej, stanu zapalnego oraz stanu skóry i mięśni w okolicy stawu. Ćwiczenia powinny być zaprogramowane w sposób powolny i postępujący, okresowo poddawane ocenie i dostosowane do postępu choroby.
Ćwiczenia bierne mogą być pożyteczne u pacjentów z przykurczami zgięciowymi stawów i w istotnym osłabieniu siły mięśniowej, ale u pacjentów z ostrą artropatią mogą pogarszać stan zapalny stawów. By utrzymać i odzyskać najszerszy zakres ruchów ważne są aktywne skurcze mięśni (izometryczne i izotoniczne).
Ćwiczenia izometryczne nie wymagają wiele czasu, są łatwe do wykonania i odpowiednie dla pacjentów z artropatią (zmianami stawowymi), ponieważ nie wymagają ruchów w stawach. Ćwiczenia izotoniczne nie są odpowiednie dla pacjentów z zajętymi stawami, ponieważ mogą wywołać ból mięśniowy. By uniknąć zbytniego obciążenia stawów mogą być zastosowane ćwiczenia izokinetyczne. U pacjentów z SSc ważne jest utrzymanie odpowiedniego stopnia aktywności fizycznej dzięki programowi, który zawiera codzienne aktywności takie jak: chodzenie, powolny bieg, jazda na rowerze.
Rehabilitacja mięśni twarzy włącza również ćwiczenia aktywne i bierne. Jej celem jest też poprawa ruchomości stawów skroniowo-żuchwowych oraz postępowanie w przypadku zaburzeń połykania (poprzez ćwiczenia mięśni okołoustnych).
Ciepło
Ekspozycja rąk na temperaturę 40-45 stopni Celsjusza zmniejsza sztywność stawów sródręczno-paliczkowych i powoduje podniesienie temperatury o 5-7 stopni Celsjusza, co wzmaga rozciągliwość kolagenu. To sugeruje, że u pacjentów z SSc ciepło zwiększa amplitudę ruchów, chociaż wysokie temperatury muszą być stosowane z ostrożnością ze względu na ryzyko uszkodzeń skóry. Ultradźwięki zostały zaproponowane, by zwiększyć zdolność zginania i rozciągania rąk oraz amplitudę stawową stawów skroniowo-żuchwowych.
Rozciąganie (stretching)
Stretching aktywny i bierny pomaga pacjentom z SSc zachować zakres ruchomości stawów oraz rozciągnąć ścięgna i mięśnie przy obecności zwłóknieniowych przykurczów. Stretching dzięki powolnym i uważnym ruchom manualnym oraz zastosowaniu ciężarków, rozciągania i prostowania, może być użyteczny przy postępowaniu z obkurczeniami skórnymi. Ręczne naciąganie stawów może być pożyteczne również ze względu na swój efekt przeciwbólowy (analgetyczny).
Splints
Zastosowanie dynamicznych splints (przyp. tłum. szyny unieruchamiające inaczej stabilizatory) mają wątpliwą skuteczność, chociaż teoretycznie są pożyteczne do korygowania zniekształceń stawowych rąk pacjentów z SSc.

Ból

Techniki fizjoterapeutyczne, jako alternatywa albo uzupełnienie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, mogą być skuteczne w kontroli bólu aparatu mięśniowo-szkieletowego.
TENS i akupunktura
TENS mogą być użyteczne w SSc, przede wszystkim u pacjentów z bólami wielostawowymi i z bólemi stawowymi spowodowanymi usprawnianiem aktywnym i biernym stawu. U niektórych pacjentów dobry efekt uśmierzania bólu przyniosła akupunktura, którą jednak powinno się stosować z dużą ostrożnością z powodu poważnego zajęcia skóry pacjentów z SSc.
Zimno i ciepło
W SSc , zastosowanie zimna nie jest wskazane, ponieważ może pogłębiać objaw Raynauda oraz przyczynić się do pojawienia się owrzodzeń. Wręcz przeciwnie, jest rzeczą konieczną edukacja pacjentów, jak odpowiednio chronić ręce od zimna. Zastosowanie ciepła (kąpiele parafinowe, ultradźwięki, diatermia i fale krótkie) powinno być ostrożne ze względu na skłonność do przegrzewania skóry słabo nawilżonej, typowej dla SSc.

Układ nerwowy obwodowy

Zajęcie obwodowego układu nerwowego jest raczej częste w SSc i objawia się obwodową neuropatią czuciowo-ruchową, często związaną z zajęciem układu nerwowego autonomicznego. Bardzo często w SSc występuje zespół cieśni nadgarstka. Nie rozpoznana neuropatia czuciowa (najczęstsza w SSc) może wyjaśnić zmienioną funkcjonalność ręki przy obecności odpowiedniej siły mięśniowej.
Zapobieganie uszkodzeniom wtórnym
Główna strategia rehabilitacyjna przy neuropatii obwodowej w SSc opiera się na zapobieganiu wtórnych uszkodzeń i nawrotów choroby poprzez kontrolę przywracania funkcjonalności oraz przez reedukację czuciowo-ruchową. Dokładne ustawienie stawów i mięśni może zapobiec zniekształceniom stawowym i skróceniom mięśni, by przez to uniknąć uszkodzeniom nerwów. Splints, chociaż nie mają potwierdzonej skuteczności w SSc, mogą być pożyteczne dla osiągnięcia tego celu.
Elektrostymulacja
Pożytek stymulacji elektrycznej w terapii uszkodzeń nerwów obwodowych u pacjentów z SSc jest jeszcze do oceny.
Usprawnienie bierne i wspomagane
Może być ono pożyteczne do postępowania z zaburzeniem powstałym w wyniku uszkodzenia nerwu, wówczas gdy jest obecne istotne zaburzenie motoryczne.

Ergonomia i praca

Większość pacjentów z SSc z powodu obkurczenia skóry i przykurczów zgięciowych stawów międzypaliczkowych bliższych, ma pogorszoną zdolność rąk w zakresie chwytania, co powoduje zauważalne trudności w wykonywaniu czynności manualnych w życiu codziennym i w pracy. By uniknąć poważnej niepełnosprawności, występującej u pacjentów nie leczonych, postępowanie rehabilitacyjne powinno rozpocząć się we wczesnej fazie choroby. Postępowanie to powinna poprzedzać ocena nie tylko ogólnej niepełnosprawność fizycznej (poprzez specjalne kwestionariusze jak HAQ), ale również typu i natężenia zmian w zakresie chwytania oraz ocena fazy choroby (wczesna/późna). Jego celem jest dążenie do zapobiegania pojawienia się tych zmian albo do redukcji ciężkości przykurczy.

U pacjentów z SSc poprawnie nakreślony program rehabilitacyjny może również zredukować niepełnosprawność społeczną w rodzinie i w pracy oraz poprawić jakość życia (często zmienioną u tych pacjentów, co uwydatniają kwestionariusze takie jak SF-36). Zintegrowany z odpowiednim leczeniem farmakologicznym może okazać się pożytecznym, a niekiedy fundamentalnym w leczeniu pacjentów dotkniętych SSc.

źródło: www.ails.it
_________________
Wszystko to, co miłość dotyka staje się nieśmiertelne.
(Romain Rolland)


Ostatnio zmieniony przez sawona dnia Nie Lut 25, 2007 6:10 pm, w całości zmieniany 2 razy
Powrót do góry
Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość
Robert
Moderator
Moderator


Dołączył: 02 Lut 2006
Posty: 6891
Skąd: Toruń / Warszawa

PostWysłany: Pią Sty 12, 2007 8:10 pm    Temat postu: Odpowiedz z cytatem

Dzięki! Przyda się, bo to dobre źródło. (Znasz włoski? Laughing )
Dodam tylko, iż ćwiczenia rozluźniające, czy też usprawniające, wskazane są w ogóle przy twardzinie szczególnie, gdy zmiany dotyczą kończyn. Nie muszę mówić dlaczego. Lekarz zrobił mi kilkadziesiąt minut wykładu, również ilustrowanego. Mnie tego typu zabiegi ominęły. Moje szczęście, że zdiagnozowano we wczesnej fazie.
Z tego, co pamiętam, "układowych" twardzinowców jest u nas kilku (poza Tobą). Mało aktywni, a szkoda.
Z ostatniej chwili niejako - jako ciekawostka, Reuters Health Information zamieścił na Medscape (rejestracja bezpłatna) info o przydatności aerobiku w przypadku złego samopoczucia w chorobach autoimmunologicznych.
(wypowiedzi naukowców m.in. z Flinders University in Adelaide) Zalecane jest 30-60 minut ćwiczeń trzy razy w tygodniu.
Aerobic Exercise May Help With Autoimmune Disease-Related Fatigue
Dzięki za wkład informacyjny! Very Happy
Powrót do góry
Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość
sawona
Stary wyjadacz
Stary wyjadacz


Dołączył: 12 Lis 2006
Posty: 110
Skąd: Kraków

PostWysłany: Sob Sty 13, 2007 11:59 am    Temat postu: Odpowiedz z cytatem

Ja też cieszę się i jestem Wam wdzięczna, że śledzicie (również na stronach angielskojęzycznych) i przekazujecie nam na bierząco informacje zwiazane z tematyką tego Forum . Jak już pisałam w innym miejscu z języków obcych najbliższy jest mi język włoski, mimo że nie znam go bardzo dobrze. W miarę moich możliwości postaram się przegladać przynajmniej niektóre strony włoskojęzyczne zawierające interesujace nas zagadnienia (jest ich bardzo dużo). Wiele informacji powtarza się, natomiast niektóre tematy są znacznie rzadziej poruszane. Jeśli więc jakiś temat jest szczególnie poszukiwany proszę Was dajcie mi znać Idea .

Co do aerobiku to świetna sprawa, oczywiście w miarę naszych możliwości i upodobań Wink . Najważniejsze utrzymywać codzienną aktywność fizyczną, na wiele sposobów. Aerobik może ma tą przewagę, że jednocześnie aktywizuje różne partie mięśni oraz poprawia w znacznym stopniu wymianę gazowa i usprawnia krążenie krwi.

Aktywność fizyczna odpowiednio dobrana wpływa pozytywnie nie tylko na funkcjonowanie fizyczne organizmu, ale też np: poprzez zwiększoną produkcję endorfin wpływa na stan psychiczny (poprawa nastroju) i zwiększa próg bólu. Wystarczy spojrzeć na dzieci będące w ciagu dnia w nieustannym ruchu ile mają energii i optymizmu. Choć ostatnio również ten obraz jest coraz rzadszy. Naukowcy alarmują, że dzieci i młodzież z powodu braku aktywności fizycznej i zbyt obfitego odżywiania zaczynają chorować na schorzenia, które do tej pory były spotykane w późniejszym wieku np: cukrzyca typu II, osteoporoza.
A więc jeśli chcemy bardziej optymistycznie patrzeć na życie ruszajmy się jak najczęściej i oddychajmy głębiej Laughing .
Powrót do góry
Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość
Nzarp
Junior
Junior


Dołączył: 27 Kwi 2009
Posty: 1

PostWysłany: Wto Kwi 28, 2009 10:06 pm    Temat postu: Odpowiedz z cytatem

Witajcie. Jestem Ci bardzo wdzięczna, Sawona, za ten artykuł. Sama jestem rehabilitantką, pomogłaś mi w pracy . Pozdrawiam.
Powrót do góry
Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość
ewela.t
Master butterfly
Master butterfly


Dołączył: 03 Lip 2012
Posty: 6922

PostWysłany: Pią Lut 21, 2014 10:31 pm    Temat postu: Odpowiedz z cytatem

Znalazkam ciekawa ulotke.

http://twardzina.pl/files/ulotka_pl.pdf
_________________
Gubie sie po kawalku kazdego zwyklego dnia..
Powrót do góry
Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość
Wyświetl posty z ostatnich:   
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum WWW.TOCZEN.PL Strona Główna -> Doniesienia Medyczne Wszystkie czasy w strefie CET (Europa)
Strona 1 z 1

 
Skocz do:  
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach


Powered by PhPBB © 2001, 2002 phpBB Group